سجاد نیک آیین

بخش بزرگی از تدوام استبداد در سرزمین ما به پراکندگی نیروهای آزادیخواه وتغییر خواهان وابسته است.  اختلاف وتفاوت در آراء ودیدگاهها نه تنها برای باروری اندیشه ها وتکامل افکار لازم وضروری است بلکه نخستین پیش شرط رسیدن به تمدن پویا وفعال نیز هست. اما این اختلافات وتفاوتها در جوامع در حال توسعه، بویژه در سطح سیاسی شکل دیگری بخود می گیرد ودر حوزۀ عمل به کارشکنی، تبلیغات منفی علیه یکدیگر ودر نهایت حذف رقیب بهر قیمت، تعبیر وتطبیق می شود. این وضعیت بویژه در میان گروههای گوناگون مخالف استبداد در کشور ما، ویا به تعبیر سیاسی اپوزیسیون، بسیار مشهود است. گروههای مختلف به جای نظریه پردازی وارائۀ راه حل در برخورد با دیکتاتوری که روزانه قربانیان زیادی از بهترین جوانان این مرز وبوم را به کام مرگ می فرستند، وبجای ارائۀ آلترناتیوی کارآمد که بتواند در فردای سقوط دیکتاتوری ولایت فقیه، بسرعت به امور کشور سامان بخشیده ومملکت را با کمترین هزینه از دریای پرتلاطم بحران کنونی خارج سازد، وبه جای تکرار چند صدبارۀ "نخواسته ها"، که لازم هم هست، وبیان وشرح خواسته هایشان، مرتباً به تضعیف یکدیگر وحاشیه سازی برای یکدیگر مشغولند. شگفت اینکه ابزارهای مورد استفادۀ گروههای مختلف در تضعیف ونقد مخالفان، شیوۀ برخورد حاکمیت جمهوری اسلامی با مخالفانش را تداعی می کند که در حذف مخالفان آسان ترین راه یعنی تهمت، افترا ووارد نمودن زشت ترین اتهامات وبرچسبها را درپیش می گیرد. توسل به چنین شیوه هایی در حقیقت گرفتار آمدن به رذیلتی است که خود دیگری را از آن برحذر می داریم، حال آنکه بدان گرفتاریم.
اتخاذ این روشهای غیر اخلاقی در تعامل میان گروههای سیاسی گوناگون، تنها به افزایش شکاف میان این گروهها ودوری هر چه بیشتر از یکدیگر ونهادینه شدن روحیه "حذف" در میان مبارزان آزادیخواه امروز خواهد انجامید. یگانه قدرتی که از تدوام چنین بی اخلاقی های سیاسی سود می برد، حاکمیت ولایت مطلقۀ فقیه واستبداد دینی است. ضمن آنکه اینگونه برخوردها وکشمکش های غیر اصولی نوعی سرخوردگی اجتماعی در راستای گام برداشتن برای تغییر را در پی خواهد داشت.
چنانکه در نوشتارهای پیشین نیز اشاره شد، هدف کنار نهادن اختلافات ونا هماهنگی های سیاسی ویا به تعبیری "ایجاد وحدت" سیاسی نیست، که این امر بدلایل مختلف اگر محال نباشد، دست کم آسان هم نیست. باید بر ایجاد نمونۀ کوچک ایران آینده در میان گروهها گوناگون سیاسی وبرقراری جامعه ای که در آن حداقل هایی برای رفتار سیاسی تعریف شده است وگفتمان سیاسی- اجتماعی حاکم برآن "همزیستی" باشد، تمرکز نمود. فضایی که موافق ومخالف یکدیگر را تحمل می کنند، نقد اندیشه روا داشته می شود، وحرمت وآبروی صاحب اندیشه محفوظ ومصون است ودر نقد اندیشه های او دخیل نیست.
هرچند برخی در تبیین رابطه ونسبت میان سیاست واخلاق تا مرز عدم امکان عقلی جمح  این دو مقوله نیز پیش رفته اند،وآنرا از سنخ "جمع نقضین" دانسته اند، اما باید اذعان داشت که بدون رعایت برخی حداقل های اخلاقی در دنیای سیاست ورعایت خطوط قرمزها در حوزۀ، گرفتار آمدن به استبداد ودیکتاتوری وبازتولید وتدوام آن اجتناب ناپذیر خواهد بود.